دربارهٔ ویکی‌مدیا

بنیاد ویکی‌مدیا مسئول پروژه‌های مختلف غیر انتفاعی است که مهمترین آنها پروژه ویکی‌پدیا است.

هدف بنیاد چیست؟
هدف بنیاد ویکی‌مدیا تقویت و به کار گماشتن افراد مختلف در سرتاسر جهان در جهت توسعه و گسترش محتوای آموزشی تحت یک مجوز آزاد یا در مالکیت عمومی، و عرضهٔ موثر آن در سرتاسر جهان است.

بنیاد ویکی‌مدیا، با همکاری شبکه‌ای از شعبه‌هایش، زیرساخت اساسی و چارچوب سازمانی لازم برای حمایت و توسعهٔ پروژه‌های چندزبانی مبتنی بر ویکی و تلاش‌های دیگر که به این هدف کمک می‌کنند را فراهم می‌کند. بنیاد اطلاعات مفیدی را از طریق پروژه‌هایش که به طور رایگان در اینترنت قابل دسترسی هستند به طور مداوم ایجاد و نگهداری می‌کند.

به ‌شرح برنامه ما نگاه کنید.

آيا شما یک موسسه خیریه هستید؟
بنیاد ویکی‌مدیا یک سازمان خیریهٔ غیرانتفاعی است که طبق قوانین ایالت فلوریدا و کشور ایالات متحده آمریکا اداره می‌شود و کاملا مورد حسابرسی مالی قرار می‌گیرد. بنیاد ویکی‌مدیا هم اکنون در فهرست موسسه‌های خیریه در وبگاه گایداستار و سایر وبگاه‌های همکار آن است. بنیاد ویکی‌مدیا در آمریکا بنا بر قانون &lrm;501(c)(3)&lrm; یک موسسهٔ معاف از مالیات است.

وجود بنیاد ویکی مدیا توسط بنیانگذار آن جیمی ولز در تاریخ بیستم ژوئن سال ۲۰۰۳ [//lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2003-June/010743.html اعلام شد]. آيين نامه و مقررات داخلى بنیاد ویکی‌مدیا بصورت برخط قابل دسترسی است.

شما از کدام پروژه‌ها حمایت می‌کنید؟
بنیاد ویکی‌مدیا از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ معروف برخط، که یکی از ۱۰ وبگاه با بیشترین بازدیدکننده در جهان در سال ۲۰۰۷ بود، حمایت می‌کند. از بدو تاسیس ویکی‌پدیا در سال ۲۰۰۱ و تشکیل بنیاد ویکی‌مدیا در سال ۲۰۰۳، ما به طور متناوب رشد کرده‌ایم. ویکی‌پدیای انگلیسی، اولین پروژهٔ ما، از ۱۳۵٬۰۰۰ مقاله در زمان تشکیل بنیاد به بیش از ۲ میلیون مقاله رسیده‌است. هشت ویکی‌پدیا در زبان‌های دیگر هر کدام حداقل ۲۵۰٬۰۰۰ مقاله دارند.

با این حال، بنیاد در کنار ویکی‌پدیا از چند پروژه دیگر نیز حمایت می‌کند از جمله ویکی‌انبار که مخزنی برای تصاویر آزاد و سایر محصولات رسانه‌ای است، و در نوامبر سال ۲۰۰۶ بالغ بر یک میلیون تصویر را شامل می‌شده‌است. ویکی‌واژه، لغت‌نامهٔ آزاد، شامل ۸ لغت‌نامه است که هر کدام بیش از ۵۰٬۰۰۰ مدخل دارند که سه عدد از آن‌ها هر کدام حدود ۲۰۰٬۰۰۰ تعریف را شامل می‌شوند. ویکی‌نبشته، مخزنی برای مطالب با منابع آزاد، در حال نزدیک شدن به ۱۵۰٬۰۰۰ صفحه است. ویکی‌گفتاورد (نقل قول‌ها)، ویکی‌نسک (کتاب‌های نوشته شده به صورت مشارکتی)، ویکی‌اخبار (روزنامه‌نگاری شهروندی) و ویکی‌ورزیتی (توسعهٔ درسی) هم در کنار هم در حال رشد هستند.

روی هم رفته پروژه‌های ما دارای بیش از ۷٫۸ میلیون صفحه، ۲٫۲ میلیون تصویر و ۵ میلیون کاربر داری حساب ثبت‌شده هستند.

ویکی‌سفر (Wikitravel)، امگاویکی و ویکیا ویکی‌های مستقلی هستند که توسط بنیاد اداره نمی‌شوند.

اطلاعات بیشتر را در پروژه‌های ما بجویید. برای مثال گزارشی از وضعیت ویکی‌نبشته را بخوانید.

بنیاد چگونه اداره می‌شود؟
«هیئت امنای ویکی‌مدیا» این سازمان غیرانتفاعی را مدیریت می‌کند و بر تمامی درخواست‌ها و مخارج مربوط به کمک‌ها‌‌ی مالی نظارت می‌کند. هیئت امنا بالاترین مرجع حقوقی دارای اختیار در بنیاد ویکی‌مدیا است (بر اساس قسمت بخش یک از بند چهارم اساس‌نامهٔ بنیاد ویکی‌مدیا). هیئت امنا قدرت هدایت کردن فعالیت‌های بنیاد را دارد.

این وبگاه شامل فهرست کاملی از یادداشت‌های نشست‌های هیئت امنا تا پایان سال ۲۰۰۵ می‌باشد.

در سال ۲۰۰۶، ما از یک نظام دوگانه استفاده کردیم، که هم شامل یادداشت‌های نشست‌ها بود (که غالباً چاپ نمی‌شدند) و هم شامل راه حل‌ها بود. ما هم‌چنین چندین کمیته برپا کردیم و در ژوئن ۲۰۰۶ براد پاتریک را به عنوان نخستین مدیر اجرایی استخدام کردیم. بیشتر میان‌کنشی که بین اعضای هیئت امنا، کارکنان، اعضای کمیته‌ها، توسعه‌دهندگان و عموم رخ می‌دهد به صورت برخط، روی ویکی‌های ما، در فهرست‌های پست الکترونیکی، و از طریق گپ اینترنتی (IRC) صورت می‌گیرد. با این حال، فرصت‌هایی نیز برای مکالمه رو در رو از طریق ویکی‌مانیا (کنفرانس سالیانه ما)، عقب نشینی‌های هیئت امنا و ملاقات اعضای هیئت امنا در دنیای واقعی فراهم می‌شود.

ما یک دفتر داریم، که در سن فرانسیسکو، کالیفرنیا (ایالات متحده) قرار دارد، و در آن چندین کارمند کار می‌کنند. کارکنان ما شامل ۱۱ نفر (بر اساس آمار میانهٔ سال ۲۰۰۷) هستند؛ این آمار شامل افراد زیادی که به صورت داوطلبانه تحت عنوان‌های مختلف، از عضویت در هیئت امنا تا غلط‌گیری مقاله‌ها، کمک می‌کنند نمی‌شود.

در پایان سال ۲۰۰۶ تغییرات بزرگی در سازمان رخ داد، که شامل ورود چهار عضو جدید به هیئت امنا ظرف سه ماه، تغییر رئیس بنیاد ویکی‌مدیا، برپایی هیئت مشاوران و اصلاح آئین‌نامه بود.

اطلاعات بیشتر در مورد فعالیت بنیاد را در این صفحه‌ها بیابید:
 * سیاست‌ها
 * راه حل‌ها
 * نامه‌ها و درخواست‌های رئیس

اعضای هیئت امنای بنیاد ویکی‌مدیا چه کسانی هستند؟
در ژانویهٔ سال ۲۰۰۴ جیمی ولز، تیم شل و مایکل دیویس را به عضویت در هیئت امنا منصوب کرد و سپس فراخوانی برای جذب نامزدهایی برای نمایندگی گروه‌ها برپا کرد ‌[//lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2004-March/014868.html]. در ژوئن سال ۲۰۰۴ انتخاباتی برای انتخاب دو نماینده کاربران در هیئت امنا برگزار شد. در پی یک ماه تلاش و دو هفته رای‌گیری برخط ،آنجلا بیسلی و فلورانس نیبارت-دووراد برای عضویت در هیئت امنا انتخاب شدند. آنها در ژوئیهٔ سال ۲۰۰۵ دوباره برای این مقام انتخاب شدند.

در ژوئیهٔ ۲۰۰۶، آنجلا بیسلی استعفای خود را اعلام کرد و در سپتامبر ۲۰۰۶ اریک مولر به عنوان جایگزین او انتخاب شد. در اکتبر ۲۰۰۶ فلورانس دووارد رئیس جدید هیئت امنا شد. در دسامبر ۲۰۰۶، بنیاد ویکی‌مدیا دو عضو جدید برای هیئت امنا منصوب کرد که شامل کت والش و اسکار ون دیلن بود. تیم شل از هیئت امنا استعفا داد و توسط جان-بارت د ورید جایگزین شد، که به عنوان نایب رئیس منصوب گشت. در ژوئیه ۲۰۰۷، انتخاباتی در مورد زمان پایان کار مولر، والش و ون دیلن برگزار گردید. مولر و والش ابقا شدند، اما ون دیلن توسط فریدا بریوسکی جایگزین شد. در پایان سال ۲۰۰۷، اریک مولر و مایکل داویس هیئت امنا را ترک کردند، و در فوریه ۲۰۰۸ مایکل اسنو و دوماس میتوزاس به آن پیوستند.

از فوریه سال ۲۰۰۸ فهرست اعضای هیئت امنا به شرح زیر است:

زندگی‌نامه و دوره انتصاب اعضای فعلی هیئت امنا را در این صفحه بیابید.
 * فریدا بریوسکی
 * فلورانس دووارد (رئیس)
 * دوماس میتوزاس
 * مایکل اسنو
 * جان-بارت د ورید (نایب رئیس)
 * جیمی ولز
 * کت والش

بنیاد چگونه به اهدافش خدمت می‌کند؟
نخست آن که بنیاد ویکی‌مدیا مالک سرورهای ویکی‌مدیا و نام دامنه و نشان تجاری تمام پروژه‌های ویکی‌مدیا و نرم‌افزار مدیاویکی است. بنیاد به طور کلی تمام هزینه‌های برپایی و ادامهٔ کار پروژه‌ها را تامین می‌کند. مشارکت‌کنندگان حق تکثیر مطالب خودشان را حفظ می‌کنند اما باید آن را تحت یک اجازه‌نامهٔ آزاد (معمولاً مجوز مستندات آزاد گنو) منتشر کنند، تا هر کسی بتواند تا همیشه از آن برای هر منظوری استفاده کنید. با استفاده از این اصل محتوای آزاد، ما اطمینان حاصل می‌کنیم که بشریت هرگز کار ما را از دست نمی‌دهد.

بنیاد هم‌چنین نقش مهم و خلاقی در گسترش بیشتر پروژه‌ها، ارتباط افراد، تقویت همکاری با دیگر گروه‌ها و غیره ایفا می‌کند. به طور خاص، هر یک از پروژه‌های ما نیازمندی‌های فنی منحصر به فردی دارد که توسط تیم کوچک اما توانمند توسعه‌دهندگان نرم‌افزاری ما تامین می‌شوند. اولویت نخست در سال ۲۰۰۷ توجهی تازه به تضمین کیفیت است که شامل سازوکارهایی برای شناسایی نسخه‌های قابل اعتماد محتوا، مثلاً در مورد مقاله‌های ویکی‌پدیا، می‌شود.

برای اطمینان از موفقیت در تمام تلاش‌های بنیاد، لازم است که با سازمان‌ها و شرکت‌های دیگری در جهان همکاری صورت بپذیرد. برنامه‌ریزی مالی ما شامل کارکنان متخصصی می‌شود که چنین همکاری‌های استراتژیکی را تعقیب می‌کنند، و هم‌چنین شبکه در حال گسترش شعبه‌های سازمانی ما در کشورهای مختلف را هماهنگ می‌کنند.

درآمدها چگونه خرج می‌شوند؟
بیشتر هزینه‌های بنیاد ویکی‌مدیا در راستای حمایت از برنامهٔ ما است. بیشترین هزینهٔ ما مربوط به سخت‌افزار و پهنای باند لازم برای برپایی و نگهداری وبگاه‌های ما است.

سخت‌افزار، و پس از آن میزبانی وب و پهنای باند، به ترتیب بزرگترین هزینه‌های ما هستند. بنیاد ویکی‌مدیا مجموعهٔ سخت‌افزار رایانه‌ای‌اش را به طور دایم گسترش می‌دهد تا پاسخگوی نیازها باشد. وضعیت این سخت‌افزارها در این‌جا به طور روزآمد قابل مشاهده‌است: وضعیت سخت‌افزار ویکی‌مدیا.

مهم‌ترین دلیل افزایش هزینه‌ها، افزایش بازدیدکننده‌های ما است. در پایان سال ۲۰۰۶ Comscore وبگاه‌های ویکی‌پدیا را به عنوان ششمین وبگاه بر اساس تعداد بازدیدکننده در جهان فهرست کرد (*). ویکی‌پدیا، وبگاه شاخص ما، بیش از ۲۸۵٬۰۰۰ بازدید در هر دقیق داشت. بنیاد ویکی‌مدیا دربارهٔ جمع‌آوری سرمایه لازم و تعهد اجرایی مورد نیاز برای تداوم فعالیت این سامانه اهمیت قایل است. در سال ۲۰۰۷ این هزینه‌ها به تنهایی بیش از ۲٫۵ میلیون دلار بود. (*) این آمار بازدیدهایی که از طریق تلفن همراه، رایانه جیبی یا رایانه‌های عمومی نظیر کافی‌نت‌ها انجام گرفته را شامل نمی‌شد.

ثبت دامنه و نام تجاری قسمت دیگری از هزینه‌های ویکی‌مدیا است. بنیاد تا کنون مالک بخشی از دامنه‌های اینترنتی فعال یا تا حدی مرتبط به خود است، در حالی که برخی دیگر هنوز آزاد هستند یا توسط دیگران به ثبت رسیده‌اند.

با توجه به افزایش کارکنان دفتری، هزینه‌های مدیریتی نیز افزایش یافته‌اند. با این وجود، سهمی از هزینه‌ها که صرف جمع‌آوری کمک‌های مالی می‌شود اندک است، چون بنیاد ویکی‌مدیا به جمع‌آوری عمدهٔ کمک‌های مالی به صورت برخط استوار است. بنیاد ویکی‌مدیا درگیر تبلیغات به صورت پستی نمی‌شود. با توجه به حضور بنیاد ویکی‌مدیا به صورت برخط، ارتباط حاصل کردن و درخواست کمک در همین فضای مجازی مفهوم پیدا می‌کند. تا امروز، این روش موثر بوده‌است.

هزینه‌های در سه سال گذشته پایین نگاه داشته شده‌اند، به خصوص به این دلیل که بیشتر افرادی که کمک می‌کنند داوطلب هستند.

هم‌چنین بخوانید: ‌برنامه توزیع مخارج در سال مالی ۲۰۰۷-۲۰۰۸

درآمد از کجا تامین می‌شود؟
تا ژوئیه ۲۰۰۷، ویکی‌مدیا در درجه اول از کمک‌های خصوصی، و نیز جوایز و هدایای کارگذارها و میزبانی وب سرمایه جذب کرده‌است (صفحهٔ ذی‌نفعان را ببینید).

بنیاد ویکی‌مدیا کمک‌هایی از بیش از ۵۰ کشور جهان دریافت می‌کند. بیشترین کمک‌ها از کشورهای انگلیسی زبان (آمریکا، انگلستان، کانادا و استرالیا) صورت می‌گیرند. بیش از نیمی از این کمک‌ها به صورت گمنام هستند. گرچه کمک‌های فردی به نسبت کوچک هستند، تعداد زیاد آن‌ها موفقیت ما را تضمین کرده‌است.

بنیاد ویکی‌مدیا قصد دارد که درآمدش را با پیدا کردن راه‌های جاگزین حمایت مالی، شامل جوایز و حمایت‌های مالی تبلیغاتی و فروش ویکی‌خوان‌ها (نسخه‌های چاپی یا PDF مقاله‌های ویکی‌پدیا) افزایش دهد. بحث‌هایی هم در مورد فروش نسخهٔ چاپی قسمت‌های بزرگی از ویکی‌پدیا در گرفته که از آن جمله می‌توان به پروژهٔ «ویکی‌پدیا ۱٫۰» اشاره کرد.

در حال حاضر ما از تبلیغات به عنوان منبع درآمد استفاده نمی‌کنیم.

بنیاد ویکی‌مدیا بنا بر قانون ‎&lrm;501(c)(3)&lrm;‎ آمریکا یک موسسهٔ معاف از مالیات است. کمک‌های مالی که از دیگر کشورها انجام می‌شود نیز ممکن است شامل معافیت مالیاتی شود. برای اطلاعات بیشتر به معافیت مالیاتی کمک‌های مالی مراجعه کنید. لطفاً صفحهٔ جمع‌آوری کمک ما را ببینید تا از جزئیات کمک مالی از طریق PayPal&rlm;، MoneyBookers و یا پست با خبر شوید. برای اطلاع بیشتر در مورد هر یک از روش‌های کمک مالی، لطفاً با «سو گاردنر» به نشانی sgardner at wikimedia.org تماس بگیرید.

آیا شما اظهارنامهٔ مالی ممیزی‌شده دارید؟
اظهارنامهٔ مالی ما در سال‌های مالی ۲۰۰۴، ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ توسط Gregory Sharer & Stuart &rlm; ممیزی شده و با اصول پذیرفته‌شدهٔ حسابداری مطابقت دارد.

پیوند به اظهارنامهٔ مالی:

آخرین اطلاعات مالی را در گزارش مالی بیابید.

ویکیا چیست؟ آیا قسمتی از ویکی‌پدیا است؟ آیا یکی از پروژه‌های بنیاد ویکی‌مدیا است؟
بنیاد ویکی‌مدیا یک سازمان غیرانتفاعی ثبت‌شده است که در جهت توسعه و گسترش محتوای آزاد قدم برمی‌دارد. در سال ۲۰۰۴، جیمی ولز و آنجلا بیسلی شرکت ویکیا را پایه‌گذاری کردند، با این هدف که مدلی مشابه پروژه‌های ویکی‌مدیا را برای ایجاد مجموعهٔ بزرگی از ویکی‌ها به کار ببرند که به موضوعاتی می‌پردازند که در قالب هیچ یک از پروژه‌های ویکی‌مدیا نمی‌گنجیدند. از بین اعضای اولیهٔ ویکیا می‌توان به جیمی ولز، آنجلا بیسلی و مایکل دیویس اشاره کرد، که اعضای هیئت امنای سه‌نفرهٔ بنیاد ویکی‌مدیا در آن زمان بودند. با این وجود، ویکیا یک شرکت مستقل است.

وبگاه‌های ویکیا از چند جهت شبیه ویکی‌پدیا هستند: هر دوی آن‌ها محتوای آزاد ارائه می‌کنند که توسط هر کسی قابل ویرایش است. از برخی جهات این دو با هم تفاوت دارند: ویکیا شامل محتوای تخصصی‌تری است و شامل راهنمای طرفداران، اطلاعات مسافرت، ویکی‌های «چگونه...» و «نانشنامه» (یک ویکی‌پدیای مسخرهٔ معروف) می‌شود. بر خلاف ویکی‌پدیا، که بر اساس کمک‌های مردمی کار می‌کند، ویکیا با سرمایه‌گذاری و تبلیغات اداره می‌شود.

ویکی‌مدیا و ویکیا رابطه‌ای سالم دارند، و غالباً افرادی از یکی به کمک دیگری می‌شتابند. با این حال، آن‌ها دو شرکت جدا با مدل‌های تجاری متفاوت هستند.

برای جزئیات بیشتر در مورد رابطهٔ بین ویکیا و ویکی‌مدیا، صفحهٔ شرکت ویکیا یک همکار تجاری ویکی‌پدیا یا بنیاد ویکی‌مدیا نیست را ببینید.

ویکی‌مانیا چیست؟ آیا یک ویکی‌پروژه است؟
ویکی‌مانیا یک کنفرانس سالانه است که توسط مشارکت‌کنندگان ویکی‌مدیا در اطراف دنیا سازمان‌دهی می‌شود. اگرچه ویکی‌مانیا در عمل یک پروژه نیست، بنیاد از آن حمایت می‌کند و به تیم مجری کنفرانس در زمینهٔ تبلیغات، میزبانی، و نیازهای مالی یاری می‌رساند. برای جزئیات بیشتر ویکی‌مانیا را ببینید.

چگونه می‌توانم با بنیاد تماس بگیرم؟
برای اطلاعات بیشتر صفحهٔ «تماس با ما» را ببینید.